Boekenkeuze 2011-2012

Tikkop, Adriaan van Dis

tikkop2Hoofdpersoon Mulder keert terug naar Zuid-Afrika. Als oppossant Martin keerde hij zich in zijn studietijd tegen het apartheidsbewind. Omringd door nieuwsgierigheid, misdaad, corruptie en dieven woont hij in de Kaapprovincie en krijgt hij sympathie voor een drugsgebruiker. Hij probeert hem te laten afkicken. Dit mislukt. Hij neemt zich voor meer dan vroeger een 'menschenlezer' te worden, die kiest voor 'afstand, uit liefde'. Maar zijn drang om zich met de wereld te bemoeien wint het uiteindelijk. De kern van de roman is dat hoop de enige rijkdom van de arme is. Mulder is een alias voor Van Dis. In de hoofdpersoon klinkt zelfspot door. Dit maakt deze roman van onheil, teleurstelling en mislukt idealisme lezenswaard.

Landen, Laia Fàbregas

landen2Tweede roman van de Spaans/Nederlandse schrijfster (1973) die debuteerde met 'Het meisje met de negen vingers'. Een jonge vrouw en een oude man zijn beiden op zoek naar hun identiteit. Gaandeweg blijkt dat de twee, die in afwisselende hoofdstukken hun verhaal vertellen, veel meer met elkaar gemeen hebben dan ze zichzelf bewust zijn. De Spaanse man zoekt na de dood van zijn Nederlandse vrouw naar een nieuwe bestemming. De vrouw heeft een geheimzinnige lijst met namen die ze zeer systematisch afwerkt op zoek naar haar engel. Het kistje dat de man achterlaat en de vrouw meeneemt, speelt een beslissende rol in de zoektocht van beiden. Het boek geeft (bovendien) een mooi beeld van hoe er in de jaren zeventig werd omgegaan met de Spaanse gastarbeiders die bij Philips in E'hoven werden aangenomen.

Februari, Lisa Moore

februari2Februari 1982: bij Newfoundland zinkt een booreiland en alle bemanningsleden komen om. Ook Cal, de man van Helen O'Hara. Ze blijft achter met drie kinderen en is zwanger van de vierde. In de jaren die volgen moet ze opvoeden, werken en omgaan met het gemis. Steeds komt ze Cal tegen en is er de pijn van los moeten laten en vast willen houden. In 2008 belt haar zoon John: hij heeft een vrouw zwanger gemaakt en zal vader worden. Het boek bestaat uit fragmenten, bekeken vanuit de zoon, maar vooral vanuit Helen. Haar herinneringen komen als golven terug terwijl ze zoekt naar een plek voor haar verdriet. De auteur heeft een ware gebeurtenis gekoppeld aan menselijke emoties: de angst om herinneringen aan je man te verliezen, weten dat jij ouder wordt, hij niet meer...

De Wand, Marlen Haushofer

dewand2Een vrouw schrijft een verslag over haar geïsoleerde situatie, in een berglandschap, die twee jaar eerder begon. Destijds scheidde een geheimzinnige wand haar plotseling af van de rest van de (kennelijk versteende) wereld. Slechts in gezelschap van dieren moest ze in een jachthut zien te overleven. Marlen Haushofer (1920-1970) laat in deze robinsonade de levensangsten en -driften zien, het leerproces in de natuur en de gehechtheid van de vrouw aan haar huisdieren. Een tot in details realistisch geschreven verhaal, waarbij de hoofdpersoon haar "vorige leven" (onder de mensen, als moeder van twee kinderen) wel erg snel en grondig van zich afzet: slechts enkele flarden aan herinnering en dromen sijpelen ervan door in het verslag.